🔘- घूसमट -🔘 ———————-

🔘- घूसमट -🔘
———————-

घुसमटलेल्या मनावर वेदनांचे अनगिनत चरे असतानाही
हसतमुखाने वावरणारी—
तीच जीवनाच्या चढ-उतारांना सामोरं जाणारी खरी स्त्री.

स्त्रीचं आयुष्य म्हणजे एक न संपणारी झुंज.
स्वतःला थोडं-थोडं मारत जगत राहणं—
हे सामर्थ्य तिच्याशिवाय कोणाकडे असतं?

आशेचा डोंगर सजवत ती फक्त स्वप्ने पाहत राहते.
बोहल्यावर चढताना मेहंदी रंग घेते,
उंबऱ्याच्या मापावर पाऊल ठेवताना
गर्भातील स्वप्नांना रंगवते…

पण त्याच क्षणी
स्वतःच्याच अस्तित्वाचा बळी देण्याची तयारी करते—
त्या निस्वार्थी सेवाभावात, त्या त्यागात, त्या वेदनेत.

हळूहळू जीवनाच्या कसोटीत
तिचा अंतर्मनाचा डोंगर पोखरत जातो;
तिलाच कळत नाही कधी ही खाच इतकी खोल झाली.
हास्याचा वलय चेहऱ्यावर उमटवत
आसवांचा पूर मात्र आतून गळतच राहतो.

स्त्री कधीच खुल्या मनाने जगत नाही,
कारण तिचं आयुष्य
तीनेच कुणाला तरी बहाल केलेलं असतं.
तिचा त्याग इतका विशाल असतो की
त्याचा आकार कोणालाच समजत नाही.

कधी मनात प्रश्न उसळतात—
“मी स्वतःलाच का नाही जगू शकत?
घुसमटलेलं मन अलगद वेचून
स्वच्छंदी आयुष्य का नाही जगू शकत?”
हे प्रश्न तिला दिवस-रात्र भेडसावत राहतात.

पण घरातलेच लोक
प्रतिष्ठा, इगो, अहं आणि जळजळीने
तिला थांबवण्याचे प्रयत्न करतात.
पुरुषप्रधान संस्कृतीत
स्त्रीची किंचितशी उंच भरारीही
काहींना खटकते.

“कशाला करायचं हे सगळं?
मुलं सांभाळ, घर बघ.
हेच तुझं काम!”
असं ऐकताना ती खोलवर तुटत जाते.

ती आत्मविश्वासाने काही नवीन करू पाहिली की
चर्चा, टोमणे, संशय, गैरसमज
यांचे धबधबे सुरु होतात.

“सुनबाई, इभ्रतीला शोभेल असं वागा.
कुणाशी जास्त बोलू नका.
मोबाइल, FB, सोशल मिडिया नको!
लोक वाईट बोलतात!”

फार सहजपणे तिच्या चारित्र्यावर
शिंतोडे उडवण्याची तयारी केली जाते.
मनात ओरडा उठतो—
किती सहन करायचं? आणि कशासाठी?

वर्षानुवर्षे तेच प्रश्न…
तेच बंधनं… तेच संशय.
साऱ्या जगासाठी स्वतःला वेचणारी स्त्री
तिच्या भावनांच्या कोंडमाऱ्यात
दररोज थोडी-थोडी मरत जाते.

बोहल्यावर रंग घेणारी मेहंदी
उंबऱ्यावर स्वप्न रंगवणारी ती—
खरं म्हणजे आयुष्याचं माप
नेहमीच दुसऱ्यालाच वेचत असते.

जगावं की मरावं—
हा प्रश्न तिच्या सावलीसारखा सोबत असतो.
समाज आणि पुरुषप्रधान संस्कृती
तिला अजूनही मनासारखं जगू देत नाहीत
(काही अपवाद वगळता).

आजही 100 पैकी 90 घरांत
स्त्री फक्त कागदोपत्री स्वतंत्र आहे;
प्रत्यक्षात मात्र घुसमटच तिची सोबत.

✍️प्रतिभा केदार पवार,सहज सुचलं लेखिका बहादरपूर जळगाव