🟫⬜ मुलांचे वर्तन आणि भावविश्व 🟪✍️🟧प्रा.वैशाली राऊत, सहज सुचलं गृप लेखिका नागपूर

🟫⬜ मुलांचे वर्तन आणि भावविश्व

🟪✍️🟧प्रा.वैशाली राऊत, सहज सुचलं गृप लेखिका नागपूर

मुलांचे वर्तन हे त्यांच्या मनातील भावनांचे प्रतिबिंब असते. मानसशास्त्राच्या दृष्टिकोनातून पाहिले, तर मुलं जाणीवपूर्वक हट्टी, चिडचिडी किंवा अबोल नसतात; तर ती त्यांच्या भावना व्यक्त करण्याची पद्धत असते. मोठ्यांप्रमाणे शब्दांत भावना व्यक्त करता न आल्याने मुलं आपल्या वर्तनातूनच मनातील गोष्टी सांगत असतात.
मुलांना प्रेम, सुरक्षितता, जबाबदारीची जाणीव, सहवास, कृतज्ञता आणि शेअरिंग यांचा अनुभव मिळाला की त्यांची चिडचिड आणि भीती कमी होते. मात्र अतिसुरक्षितता किंवा अति-सवलत दिल्यास काही मुलांमध्ये जिद्द, उलट उत्तरे देण्याची प्रवृत्ती आणि प्रत्येक गोष्टीकडे दुर्लक्ष करण्याची सवय निर्माण होऊ शकते. म्हणूनच प्रेमासोबत स्पष्ट सीमा, जबाबदारीची जाणीव आणि संवाद आवश्यक असतो.
सततची तुलना, ओरड, दडपण किंवा दुर्लक्ष यामुळे मुलांच्या मनात न्यूनगंड व असुरक्षितता निर्माण होऊ शकते. मानसशास्त्र सांगते की मुलांचे बोलणे शांतपणे ऐकून घेणारे पालक व शिक्षक त्यांच्या मानसिक विकासाला बळ देतात. चुकांमधून शिकण्याची संधी दिली, तर मुलं अधिक जबाबदार आणि भावनिकदृष्ट्या सक्षम बनतात.
मुलांचे भावविश्व समजून घेणे म्हणजे त्यांच्या भविष्यातील सशक्त, संवेदनशील आणि आत्मविश्वासी व्यक्तिमत्त्वाचा पाया उभारणे होय.